Het belang van biologisch

Mijn workshops begin ik altijd met dit advies… Kies voor biologische producten.

Ons lichaam is ten opzichte van duizenden jaren geleden niet heel erg veel veranderd. We verteren ons voedsel nog precies hetzelfde. Onze voeding is in de meeste gevallen wel heel erg veranderd. De supermarkten liggen vol met bewerkte en verpakte voeding. Producten die in bulk worden geproduceerd met maar 1 doel; een zo groot mogelijke opbrengst, volume = winst. Deze producten hebben niets meer met voeding of gezondheid te maken. Ons lijf kan heel erg weinig met al die bewerkingen. Het verteren van dit ‘voedsel’ kost ons lichaam heel veel energie en onttrekt bij het verteren veel micronutriënten uit ons lichaam. Het is een feit dat obese patiënten daarom vaak ondervoed zijn.

Macro- en micronutiënten

Macronutriënten worden ook wel macrovoedingsstoffen genoemd. Macro betekent “groot” en nutriënten staat voor “voedingsstoffen”. Voorbeelden van macronutriënten zijn eiwitten, koolhydraten en vetten. Naast bouwstoffen zijn macronutriënten ook brandstof. Zonder brandstof kunnen onze lichaamsprocessen niet optimaal functioneren. Naast macronutriënten zit gezonde voeding vol met micronutriënten, dus ‘kleine’ voedingsstoffen zoals mineralen, vitamines en sporenelementen. Micronutriënten leveren geen energie op, maar zijn wel noodzakelijk voor het goed functioneren van lichaamsprocessen en het vrijmaken van energie uit de eerder genoemde macronutriënten. Sporenelementen zijn essentieel voor de werking van een aantal belangrijke organen. Onze nieren kunnen niet zonder cobalt, zonder zink kan de alvleesklier haar werk niet doen magnesium is van levensbelang voor ons hart. Een tekort aan micronutriënten ontwikkelt op langere termijn gezondheidsproblemen als hart- en vaatziekten, problemen met alvleesklier, nierfalen, schildklierproblemen, etc.

Onze voeding bestaat op dit moment voor het grootste deel uit macronutriënten (eiwitten, koolhydraten en vetten). Dit leidt hoe dan ook tot overgewicht en in sommige gevallen tot welvaartsziekte als diabetes 2. Helaas bevat voeding tegenwoordig nauwelijks nog micronutriënten (mineralen, vitamines en sporenelementen). Dit is een rechtstreeks gevolg van het jarenlange gebruik van kunstmest, drijfmest en bestrijdingsmiddelen. De kwaliteit van onze bodem is hard achteruit gegaan en dat terwijl de kwaliteit van de bodem en die van het bodemleven essentieel zijn als basis van onze voeding. Niet alleen wij eten van het land ook het voedsel van onze vlees- en zuivelleveranciers zijn onderdeel van deze keten. Het gebruik van bestrijdingsmiddelen als Roundup is funest voor het bodemleven. Er is door bemesting geen gezonde balans in voedingsstoffen en wat niet in de bodem zit kan dus ook niet in onze voeding zitten. Door de gigantische hoeveelheid stikstof in de vorm van kunst- en drijfmest die over en in onze bodems wordt verdeeld stijgt het gehalte aan macronutriënten in de gewassen die er op groeien. Het worden in feite een soort plofplanten of obese-planten. Deze planten hebben een tekort aan micronutriënten (want dat zit gewoonweg niet meer in onze bodem) ze kunnen kortweg helemaal niet groeien op een ‘dode’ of ‘levenloze’ bodem, ze worden daardoor zwak en zijn kwetsbaar voor ziekte en plagen. Je voelt hem aankomen… Want om dit tegen te gaan gebruiken de boeren bestrijdingsmiddel, we willen tenslotte wel een gezond lijkende plant kopen in de winkel. Mijn leraar John Koezen gaf laatst een mooi voorbeeld: “Wat je ziet liggen bij de groenteboer of de supermarkt is in feite een lege doos. Een prachtige grote krop sla of paprika met amper nog voedingswaarde.”

 

Meer over bodem en voeding in relatie tot gezondheid is te lezen op website van FAO (De `Food and Agriculture Organization’ (FAO) is een gespecialiseerd en onpartijdig agentschap van de Verenigde Naties).

Daarom biologisch

Probeer zoveel mogelijk voeding tot je te nemen dat onverpakt en onbewerkt is. Groenten, fruit, verse vis, vers vlees en rauwe melk zijn daar mooie voorbeelden van. En deze mooie producten wil je eten zonder pesticiden en andere bestrijdingsmiddelen, biologisch dus. Uiteraard worden door de EFSA (Europese voedselwaakhond) het gebruik van bestrijdingsmiddelen veilig gevonden. Toch zijn er genoeg onderzoeken die het tegendeel bewijzen. Wat vaststaat is het feit dat pesticiden een hormoonverstorende werking hebben. Ook verstoren ze de werking van de lever. De lever heeft veel taken. Twee daarvan zijn het ‘opruimen’ van afvalstoffen of milieutoxines en de ander is het aanmaken van antioxidanten. Antioxidanten halen we uit onze voeding (bijvoorbeeld Vitamine C) en een ander deel wordt door onze lever aangemaakt. Maar als de antioxidanten die onze lever aanmaakt, worden ingezet om al die milieutoxines te ontgiften kunnen ze niet worden ingezet voor waar ze eigenlijk voor bedoeld zijn; het beschermen van onze cellen. Over de onkruidverdelger Roundup is op dit moment veel in het nieuws. Monsanto verloor opnieuw een rechtszaak en moet opnieuw kankerpatiënt miljoenen betalen. Er lopen meer dan negenduizend vergelijkbare rechtszaken omtrent onkruidverdelger Roundup. Ook zijn er wetenschappelijke onderzoeken die aantonen dat Roundup de gevoeligheid van coeliakie verhoogt. 

In de biologisch teelt worden geen chemische bestrijdingsmiddelen gebruikt. Toepassingen in de biologische landbouw bij ziekten en plagen zijn bijvoorbeeld sluipwespen en lieveheersbeestjes. Maar het begint allemaal al met het creëren van goede omstandigheden, de bodem. Planten die groeien op een gezonde bodem zijn sterker en beter bestand tegen plagen en ziekten. Vergelijk de bodem met onze darmen. Onze weerstand valt of staat met een goede darmwerking en gezonde darmflora. In de biologisch (dynamische) landbouw wordt heel anders omgegaan met de bodem. Er zijn strenge regels met betrekking tot mesten en het bewerken van de bodem. Dit allemaal om te zorgen voor een gezonde bodem en dus een gezond en sterk gewas. Op de site van stichting Demeter lees je meer over bestrijdingsmiddelen en over de Demeter-normen in de biologisch dynamische landbouw.

Salvestrolen

Salvewattus?? Ik had er tot een paar  jaar geleden ook nog nooit van gehoord, don’t worry, ik leg het je uit. Salvestrolen behoren tot de fytoalexinen, verbindingen die een plant maakt om zich te beschermen tegen stressfactoren als bacteriën, schimmels, virussen en insecten. De term salvestrol is in 2002 gemunt door een groep van Britse onderzoekers die onderzoek deed naar de werkzaamheid van de stof. Zij vernoemden deze naar het werkwoord voor redden (to salvage). Salvestrolen komen alleen voor in biologisch geteelde groenten, fruit en in ruime hoeveelheden in biologische kruiden. Omdat regulier geteelde groenten en fruit zichzelf niet hoeven te verweren tegen bacteriën, schimmels, virussen en insecten, daar hebben ze bestrijdingsmiddelen immers voor, maken deze planten dus geen salvestrolen aan. Salvestrolen of fytoalexinen die het afweersysteem van de plant vertegenwoordigen, zijn voornamelijk te vinden in de schil van vruchten, in zaden, bladeren en de buitenzijde van wortels; delen van de plant die met de stressfactoren in aanraking komen. Salvestrolen zijn over het algemeen wat bitter van smaak. Uit onderzoeken blijkt dat salvestrolen bij de mens een cel herstellend vermogen hebben. Salvestrolen zouden bij de mens een kanker remmende werking hebben: tumorcellen sterven af terwijl gezonde cellen ongemoeid blijven. De ontdekking van de werkzaamheid van salvestrolen tegen kanker kwam als gevolg van een samenwerking tussen twee onderzoekers gespecialiseerd in het CYP 450 enzym, dat een belangrijke rol speelt bij het uitschakelen van schadelijke stoffen in het lichaam. Het gaat om de chemicus dr. Gerald Potter (De Montfort University) en Dr. Dan Burke (University of Surrey). Zij publiceerden hierover in 2012 het boek ‘Salvestrols: Nature’s Defence Against Cancer: Linking Diet and Cancer‘. Verder publiceerden zij over hun salvestrol-onderzoek in wetenschappelijke tijdschriften als British Journal of Cancer (2002, vol 86, pp 774-778), British Naturopathic Journal (2006), vol 23(1), pp 10-13) en meerdere keren in het Journal of Orthomolecular Medicine.

Er zijn allerlei wetenschappelijk studies gedaan naar de beschermende eigenschappen van salvestrolen bij kanker. Wil jij daar meer over weten? Kijk dan hier.

Overtuigd?

We kunnen niet alle problemen oplossen met gezond eten, maar we kunnen wel een hele grote stap in de goede richting zetten. Uiteindelijk ben jij degene die bepaald wat er in je boodschappenmandje en op je bord terecht komt. En ja, het is duurder. Maar je hebt wel waar voor je geld plus je lijf en gezondheid zullen je dankbaar zijn. Kies bijvoorbeeld vaker voor een vegetarische maaltijd en bespaar zo op je boodschappen (lees: vlees is duur!).

Ik krijg vaak de vraag waar ik mijn boodschappen doe. Ik deel graag mijn favoriete adresjes met jullie:

www.hofweb.nl

Tuinderij de Guit

Buurderij Den Bosch

Biologisch rundvlees, biologische boerderij De Werd

Op vrijdagochtend ga ik ook graag naar de biologische markt in ‘s-Hertogenbosch.

Bronnen

www.skal.nl

www.louisbolk.org

www.wur.nl

Stichting Demeter

www.fao.org

www.natuurdietisten.nl

www.mens-en-gezondheid.infonu.nl

www.orthokennis.nl

Syllabus Ecologie en plantinhoudstoffen, John Koezen